|
T
1) Taksis (Eski Yunanca: Taxis-bireyler arası
düzenleme): Göçüm hareketleri. Bir uyartıya tepki niteliğinde ve uyartının
yönüne bağlı uyum hareketi. Hayvanlarda, bazı ilkel
bitkilerde ve kara yosunları ya da eğreltilerin erkek
eşey hücrelerinde görülür.
2) Taksonomi (Eski Yunanca: Taxis-bireyler arası
düzenleme+Nomos): Sistematik. Organizmaları
adlandırma, tanımlama ve sınıflandırma bilimi.
3) Talamus (Eski Yunanca: Thalamos-iç oda, bölme):
Diansefalonun yan duvarları. Beyne giden duyusal
impulsların mesajını alan merkez. Aynı zamanda beyinle
karmaşık yollarla ilişki kurar.
4) Tallofitler (Eski Yunanca: Thallos-yeşil
sürgün+Phyton-bitki): Embriyo ve iletim
demetlerinden yoksun ilkel bitkiler.
5) Tallus (Eski Yunanca: Thallos-yeşil sürgün):
Kök, gövde ve yaprakları farklılaşmamış basit ilkel
yapı.
6) Tampon (): Bir çözelti içinde hidrojen iyonu
yoğunluğunun (pH) değişmesini azaltan madde.
7) Tayga (Rusça: Taiga): Özellikle Kanada,
Kuzey Avrupa ve Sibirya'da bulunan kuzey konifer
ormanları biomu.
8) Taşlık (Latince: Gigare-kümes hayvanlarının
pişmiş barsakl): Sindirim kanalının mekanik
sindirim için özelleşmiş bir kısmı.
9) Tektorial Zar (Latince: Tektum-çatı+Membran-zar):
Kulağın kohleasında bulunan korti organının çatı zarı.
10) Telofaz (Eski Yunanca: Telos-son+Phasis-evre):
Mitoz bölünmenin dört evresinden sonuncusudur. Bu evrede
iki yavru çekirdek belirir ve genellikle sitoplazma
bölünür.
11) Templat (Latince: Templum-küçük tomurcuk):
Bir duplikatın oluşmasına yol gösteren kalıp ya da
örnek.
12) Teori (Eski Yunanca: Theoria-uygulamaya karşıt
fikir yürü): Kuram. Büyük ölçüde gözlem ve
denemelerle desteklenen formülleşmiş hipotez.
13) Terapsitler (): Permiyen devrinde yaşamış
olan ve memelilerin ataları olarak kabul edilen bir grup
memeli benzeri sürüngen.
14) Termodinamiğin Birinci Yasası (Eski Yunanca:
Therme-ısı+Dynamis-güç): Enerjinin ne yeniden
yaratılacağı ne de yok olacağı, ancak bir formdan
ötekine dönüşebilece ğineilişkin fizik yasası.
15) Territorialite (Latince: Territorium-yeryüzü):
Bir hayvanın (özellikle bir erkeğin) bir kara parçasına
sahiplenmesi ve bu alanı aynı türün aynı eşeydeki
bireylerine karşı savunmasına ilişkin bir davranış
örneği.
16) Testis (): Spermatozoonları üreten erkek
gonadı. İnsanda ve öteki bazı memeliler de testisler
skrotal kese içinde bulunurlar.
17) Tetani (Eski Yunanca: Tetanos-gerilmiş):
Diz ve dirsek eklemlerinin ani burkulması. Kas
seğirmeleri, krampları ve sarsılmalarıyla beliren ve
paratiroid salgısının azlığından ileri gelen bir çeşit
hormonal tetanoz.
18) Tetanoz (Eski Yunanca: Tetanos-gerilmiş):
Bir kasın, ardı ardına hızlı sinir impulslarından ileri
gelen maksimum düzeyde sürekli hareketsiz kasılma.
19) Tetrad (Eski Yunanca: Tetra-dört):
Birinci mayotik profazın sonunda meydana gelen dört
homolog kromozom grubu.
20) Tetraploit (Eski Yunanca: Tetra-dört+Ploos-kat):
Dört takım kromozoma sahip birey ya da hücre.
21) Tetrapoda (Eski Yunanca: Tetra-dört+Podos-ayak):
Dört ayaklı omurgalılar, amfibiler, sürüngenler, kuşlar
ve memeliler.
22) Tigmotropizma (Eski Yunanca: Thigma-dokunma+Trope-dönmek):
Bir organizmanın dokunma uyartısına tepki olarak durum
değiştirme hareketi.
23) Toksin (Latince: Toxicum-zehir): Bir
organizma tarafından üretilen ve genellikle bir
başkasının tüm vücudu yerine bir organ ya da organ
sistemini etkileyen madde.
24) Tomurcuklanma (): Ana gövdeden ayrılan bir
parçanın başlı başına gelişerek tek başına yaşamak ya da
bir koloninin üyesi haline gelmesi şeklindeki eşeysiz
üreme.
25) Tonus (Eski Yunanca: Tonos-gerilme, ton):
Kasın sürekli, kısmi kasılması.
26) Tornaria (Latince: Tornara-dönmek):
Serbest yüzen ve birçok bakımından ekinoderm larvalarını
andıran hemikordat larvası.
27) Trakeitler (Eski Yunanca: Tracheia-sert, kaba):
İleri bitkilerin ksilem dokuları içinde ilk kez gelişen
kalın çeperli, sivri uçlu, uzun ksilem hücreleridir.
28) Trakeofit (Latince: Trachea-trake+Eski
Yunanca: Phyton-bitki)): Ksilem ve floem
dokularına sahip bitki. (vasküler bitki)
29) Transdüksiyon (Latince: Transducere-çapraz
yönetim): Bir genetik parçanın bir hücreden bir
başkasına taşınması. Örneğin bir parçanın bir virüs
tarafından bir bakteriden diğerine taşınması.
30) Transdüsör (Latince: Transducere-çapraz
yönetim): Enerjiyi, bir formdaki bir sistemden,
bir başka formdaki başka bir sisteme çeviren aygıt.
Örneğin, ışıma enerjisini kimyasal enerjiye çeviren
aygıt.
31) Transfer RNA (Taşıyıcı RNA, tRNA):
Protein sentezinde adaptör moleküller olarak görev yapan
ve yaklaşık 70 nükleotidden oluşan bir RNA formu. Bir
amino asit özel bir transfer RNA çeşidine bağlanır,
sonra kalıp ya da mRNA'da ki nükleotid tripletinin
(kodon) tamamlayıcı doğasına ve tRNA'nın triplet
antikodonuna göre sıralanır.
32) Transform Etkenleri ():
Pnömokok ve öteki bazı bakterilerden elde edilen ve aynı
bakterinin değişik bir suşuna verildiğinde sürekli
kalıtsal değişiklikler meydana getiren maddeler.
33) Translokasyon (Latince: Trans-arasında+Lokus-yer):
a) Floem içinde organik maddelerin taşınması.
b) Bir kromozom parçasının homolog olmayan farklı bir
kromozoma taşınması.
34) Transpirasyon (Latince: Trans-arasında+Spiratio-soğuk
vermek): Terleme. Suyun, gövdeden yukarıya doğru
çıkarak iletim basıncı yardımıyla bitki yapraklarından
buharlaşması.
35) Transversal Düzlem (): Sırt-karın ve sol sağ
eksenleri taşıyan bilateral simetrili bir hayvanda
ön-arka eksenine dikenine kesit.
36) Trikosist (Eski Yunanca: Trichos-tüy+Kryptos-gizli):
Paramecium gibi kirpikli tek hücreli hayvanların
sitoplazmasında bulunan hücresel bir organel. Avı
yakalamada ve tutmada iş gören bir kol görevi yapar.
37) Trilobitler (Latince: Tres-üç+Lobos-lop):
Sırtta uzanan iki yarıkla vücutları üç loba ayrılan
birinci zamanın denizsel Arthropoda'ları.
38) Triplet Durum (): Bir foton absorbe ederek
aktive olan bir elektronların yüksek yörüngeli bir
enerjiye geçmesi ve benzer dönme hızına sahip bir
elektronla eşleşmesi durumu.
39) Triplet Kod (Üçlü şifre): Bir peptid
zincirinde bulunan amino asitlerin sırasını belirleyen
ve DNA‘daki genetik bilgi birimleri olan kodonların
(şifre) üç nükleotid sırası.
40) Triploit (Eski Yunanca: Triploos-üçlü+Eides-benzer):
Üç kromozom takımına sahip bir birey ya da hücre.
41) Trofallaksis (Eski Yunanca: Trephein-beslemek+Allaxis-alışveriş):
Bir böcek kolonisi bireyleri arasında besin ve salgı
maddesi alış-verişi.
42) Trokofor (Eski Yunanca: Trochos-tekerlek+Phoros-taşıyan): Poliket ve Arkiannelit'lerin gelişimlerini
simgeleyen ve Mollüsk larvasını andıran bir larva formu.
43) Trombin (Eski Yunanca: Thrombos-topak, küme,
pıhtı): Protrombinden türevlenen ve fibrinojeni
fibrine dönüştüren enzimdir. Kanın pıhtılaşmasında iş
görür.
44) Trombus (Eski Yunanca: Thrombos-topak, küme,
pıhtı): Bir kan damarında ya da yürek
odacıklarında bulunan ve oluştuğu yerde kalan kan
pıhtısı.
45) Tropizma (Eski Yunanca: Trope-dönüş):
Yönelim hareketi. Yer değiştirmeyen bir organizmada bir
dış uyartıya karşı meydana gelen bir büyüme tepkisi.
46) Trup (): Birkaç erkek, üç ya da daha çok
sayıda dişi ve bunların yavrularından oluşan bazı primat
(kuyruksuz maymun) türlerinin toplumsal birliği.
47) Tuber (Latince: Tuber-şişkinlik, yumru,
düğüm): Yumru gövde. Patates gibi bazı bitkilerin besin depo eden şişkin
yer altı gövdesi.
48) Tundra (Rusça: Bir terim): Güneyde
tayga, kuzeyde kutup buzulları arasında kalan ağaçsız
düzlük. Düşük sıcaklığı, kısa bir büyüme devresi ve
yılın büyük bir kısmında donmuş topraklarıyla tipiktir.
49) Turgor Basıncı (Latince:. Turgor-şişme+Pressure-sıkıştırma):
Bir bitki hücresinin osmosla su alarak şişmesi ve
sitoplazmanın çepere basınç yapmasıyla belirlenen hücre
içi basınç. Bu basınç hücre içine daha fazla su
girmesini önler.
50) Turnover Sayısı ():
Yenilenme sayısı. Bir enzim molekülü tarafından bir
dakika da aktive edilen substrat molekülleri sayısı.
51) Tüketici Organizmalar ():
Bir ekosistemin başka bitki ve hayvanları yiyen
hayvansal ve bitkisel öğeleri.
|