RNA
  RNA
     Eukoryatik hücrelerde  nukleus , mitekondri , kloroplast , ribozom , sitoplazmada bulunur. Prokaryotik hücrelerde ise ribozom ve sitoplazmada bulunur.Hücrelerde yapı ve özellik bakımından 3 tip RNA vardır. Yapıtaşları Adenin ,Guanin ,Urasil ve Sitozin’ dir.

     Animasyonu izle

  
  m-RNA ‘nın  Özellikleri

 

  •      DNA üzerinde sentezlenir. Sentezine kalıp ödevi sadece tek zincir yapar diğeri tamamlayıcıdır.

  •      Düz zincir halindedir.

  •      Anlamlı  üçlü nucleotit dizisine kodon denir.

  •      Yapısındaki kodon sayısı en az sentezlenecek proteindeki aminoasit sayısı kadardır.

    •

         NOT : Alyuvarlarda DNA olmadığından yönetici molekül rolünü sentezlenmiş RNA’ lar yürütür. Ayrıca bazı yönetici molekül ve kalıtsal bilgileri taşıyıcı molekül RNA’ dır.

         NOT : m-RNA’ nın okunması evrenseldir. Hayvansal protein sentezinde görev alan bir m-RNA bitki hücresine konursa yine hayvansal protein sentezler.

  •      m-RNA belirli bir protein sentezi için özelleşmiştir.

  •      m-RNA aynı tip proteinin sentezinde defalarca kullanılır. İhtiyaç bitince nucleotitlerde yıkılır.

  •      RNA çeşitleri içinde oran olarak en az olanıdır. %5

  •      Tek zincirdir.

  •      Yapı özellikleri evrenseldir. Okunması da evrenseldir. (Transkripsiyon ve Translasyon)

  •      Nucleotit dizilimi genin tersi tamamlayıcı dizinin aynısıdır. (Timin yerine Urasil bulunur.)

  •      Sentezlenen m-RNA da gen bölgesinin ½ kadar nucleotit bulunur.

  •      Okunması  AUG veya GUG ile başlar  UAA , UAG , UGA kodon ları ile sonlanır .

  •      Bazı virüslerde kalıtsal bilginin saklanması ve yeni nesillere taşınmasını sağlar .

  •      Hücrelerde o an için var olan m-RNA çeşit sayısı 

    •      a-Hücre  Karakteri
         b-Aktif  Gen  Sayısı 
         c-Sentezlenecek Protein Çeşit Sayısı  na  bağlıdır.

  •      Bir türün farklı hücrelerinde var olan m-RNA çeşit sayısı farklıdır.

  •      Kalıtsal bilgi (Sentezlenecek proteindeki a .a . sayısı , çeşidi , yeri , sıralanışı) m-RNA’ da ki  nucleotit dizilişine göre belirlenir.

  •      Kalıtsal bilginin hücrede kullanılması m-RNA aracılığıyla gerçekleşir.DNA ‘nın anlamlı nucleotit dizisi (Gen) den aldığı şifreye uygun olarak protein sentezine kalıplık eder.

  •      Yapısında zayıf  H bağları bulunmaz.  

    •

     

    		 
      r-RAN’ nın Özellikleri

     

  •      Ribozom ların yapısında bulunur.

  •      Nucleusta sentezlenir.

  •      Sitoplazmada toplam RNA nın %80 ‘i kadardır.

  •      Her çeşit proteinin sentezinde rol oynarlar.

  •      Defalarca kullanılırlar.

  •      Yapısında zayıf hidrojen bağları vardır.

  •      Protein  sentez bilgisinin adım adım okunmasında rol oynarlar.

  •      m-RNA ve t-RNA nın ribozom lara bağlanmasını sağlar.

    •

     

     

     

    		  
      t-RNA’ nın  Özellikleri

     

  •      En küçük (en az nucleotit içeren) RNA dır.

  •      Çözünür RNA dır.

  •      Belirli bir amino aside özelleşmiştir.

  •      Protein çeşidine özelleşme göstermez.

  •      Değişik protein sentezinde defalarca kullanılır.

  •      Amino aside özelleşme anti kodonla bağlantılıdır.

  •      Hücrede en az 20 çeşit t-RNA vardır. En çok 61 olması beklenir.

  •      Toplam RNA’ nın % 15’ ini oluşturur.

  •      Toplam 70 nucleotitden oluşmuştur.

  •      Yapısında zayıf H bağları bulunur.

    •

     

     

    		 
     

    RNA’ nın DNA ya Benzer  Özellikleri

  •      DNA üzerinde sentezlenmesi.

  •      Organik baz olarak Adenin , Guanin , Sitozin in bulunması.

  •      Fosfodiester bağlarına sahip oluşu.

  •      m-RNA hariç zayıf  hidrojen bağları bulunuşu.

  •      İnterfazda sentezlenmesi.

  •      Kalıtsal özelliklerinin oluşması ve yaşamsal olayların gerçekleştirilmesi.

  •      Nukleus kloroplast ve mitekondri de bulunuşu.

    •

     

     

    		    
      RNA’ nın DNA dan farklı Yönleri

     

  •      Tek zincir oluşu.

  •      Timin yerine urasil bulundurması.

  •      Sitoplazma ve ribozomlarda bulunması.

  •      İşlevi bitirdikten sonra yıkılması. (Hidrolizle)

  •      Daha küçük molekül yapıda olması.

  •      Kendini eşleyememesi.

  •      Yapı ve görev olarak 3 çeşit olması.

  •      Bölünme hariç her zaman sentezlenirler.

    •

     

    		    
      Nucleik  Asitlerin  Yaşam  İçin  Önemi

  •      En ilkelden (virüs) en gelişmiş canlıya kadar hapsinde vardır.

  •      Hücrenin en önemli ve en büyük organik molekülleridir.

  •      Hücredeki hayatsal olayları ( sentez , yıkım , hücre bölünmesi  vb.) kontrol eder.

  •      Kalıtsal özelliklerin yeni hücrelere (nesillere) taşınmasından ve saklanmasından görevlidir.

  •      Yapı ,işlev ve fonksiyonları evrenseldir. (Bütün hücrelerde aynıdır.)

    •

     

    		    
      NOT

          DNA da G-C  çifti sayısının A-T çifti sayısından fazla oluşu denaturasyona dayanıklı olmasının nedenidir. Çünkü daha çok hidrojen bağı içerir.

         Organik bazlar (Örn : Adenin ) DNA , RNA’ nın yanı sıra ATP , NAD , FAD , NADP’ ninde yapısında yer alırlar.

     

    		    

    Ana sayfa...     Önemli notlar...     Başlangıç sayfası yap...     e-mail yolla...     Yazdır...